Hangi Şirketler Sürdürülebilirlik Raporlaması Yapmak Zorundadır?
Bir şirketin sürdürülebilirlik raporlaması yapma yükümlülüğü bulunması için öncelikle Kurul Kararının 3'üncü Maddesinin Birinci Fıkrasında belirtilen ve hadlere tabi işletmeler listesinde yer alan şirket türlerinden birine dâhil olması gerekir. Bu liste, kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar esas alınarak hazırlanmıştır.
Zorunluluk Kapsamı:
Listede yer almayan bir şirketin sürdürülebilirlik raporu hazırlaması zorunlu değildir. Listede yer alan bir şirket ise aşağıdaki ölçütlerden en az ikisini, art arda iki raporlama döneminde aşıyorsa zorunlu kapsamda değerlendirilir:
- Aktif toplamı: 500 milyon TL
- Yıllık net satış hasılatı: 1 milyar TL
- Çalışan sayısı: 250 kişi
Bu eşik değerleri aşmayan şirketlerin raporlama yükümlülüğü bulunmaz.
Bankalar İçin Özel Durum:
5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca BDDK düzenleme ve denetimine tabi bankalar, herhangi bir eşik değere bakılmaksızın zorunlu raporlama kapsamındadır. Ancak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki bankalar bu yükümlülükten muaf tutulmuştur.
Gönüllü Raporlama:
Zorunlu kapsamda yer almayan işletmeler de isteğe bağlı olarak Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına (TSRS) uygun şekilde gönüllü raporlama yapabilirler.İlgili listeyi PDF olarak indirin
Hangi yıldan itibaren sürdürülebilirlik raporlaması yapmak zorundayım?
Zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması yapmak durumunda olan şirketlerin, 1/1/2024 tarihinde başlayan hesap dönemi için sürdürülebilirlik raporlaması yapması zorunludur. Diğer bir deyişle, 2024 yılında sürdürülebilirliğe ilişkin yapacakları tüm faaliyetleri 2025 yılı içerisinde raporlayacaklardır.
Sürdürülebilirlik raporunu hangi tarihe kadar hazırlamalıyım?
Sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalar ilgili finansal tablolarla aynı zamanda ve aynı raporlama dönemi için yapılmalıdır. Ancak ilk yıl için uygulama kolaylığı sağlanması amacıyla sürdürülebilirlik raporlarının ilgili finansal tablolar yayımlandıktan sonra raporlanmasına izin verilmiştir.
Ara Dönem Raporlama:
Ara dönem raporlama yükümlülüğü bulunan işletmeler sürdürülebilirlik raporlarını ikinci çeyrek/altı aylık ara dönem finansal raporlarıyla birlikte sunabilirler. Böyle bir zorunluluğu olmamasına karşın gönüllü olarak ara dönem raporlama yapan işletmeler ise finansal tabloların kapsadığı raporlama döneminin sonundan itibaren dokuz ay içinde olmak kaydıyla ikinci çeyrek/altı aylık ara dönem finansal raporlarıyla birlikte sunabilirler.
Yıllık Raporlama:
Zorunlu ya da gönüllü olarak ara dönem raporlama yapmayan işletmeler ise finansal tabloların kapsadığı raporlama döneminin sonundan itibaren dokuz ay içinde sürdürülebilirlik raporlarını sunabilirler.
KKDİK Yönetmeliği kapsamında hangi maddeler kayıt ettirilmelidir?
Kayıt aşağıdaki koşulları sağlayan bütün maddeler için zararlı olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmadıklarına bakılmaksızın gereklidir:
- KKDİK Yönetmeliği Madde 4(çç)'deki tanıma uyan maddeler
- Yılda kayıt ettiren başına 1 ton ve üzeri miktarda Türkiye'ye ithal edilen ya da yurt içinde imal edilen maddeler
- KKDİK Yönetmeliği Madde 2, 10, 16 hükümlerine göre kayıttan muaf olmayan ya da kayıt edilmiş olarak değerlendirilmeyen maddeler
KKDİK Yönetmeliği kapsamında kimler madde kaydı yaptırmalıdır?
Sadece Türkiye içinde yerleşik gerçek ya da tüzel kişiler kayıt ettiren olabilir. Kayıt, söz konusu kişi tarafından aşağıdaki durumlarda yapılmalıdır:
1) Madde imalatçı başına yılda 1 ton veya daha fazla miktarda imal ediliyorsa
2) Madde ithalatçı başına yılda 1 ton veya daha fazla miktarda ithal ediliyorsa
3) KKDİK Madde 9'a göre tek temsilci olarak atanmış ise
Yurt içinde yerleşik olmayan bir firma, KKDİK Yönetmeliği kapsamında doğrudan yükümlülüğe sahip değildir. KKDİK Yönetmeliği yükümlülüğünü yerine getirmesi gereken, yurt dışından ithalat yapan firmalardır. Buna rağmen yurt içinde yerleşik olmayan madde imalatçısı ya da eşya imalatçısı ithalatçıların yükümlülüklerini hafifletmek için Tek Temsilci atamaya karar verebilir.
Kayıt işlemleri ne zaman yapılmalıdır?
KKDİK kapsamında 31 Aralık 2026 tarihine kadar kayıt işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir. Bu tarihten sonra kaydı yapılmamış maddelerin piyasaya arzı mümkün olmayacaktır.
CBAM / SKDM nedir ve hangi ürünler kapsam dahilindedir?
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) veya Türkçe adıyla SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması), AB'ye ithal edilen karbon yoğun ürünler için gömülü emisyonların raporlanmasını ve buna bağlı bir karbon maliyeti uygulanmasını öngören bir düzenlemedir.
Geçiş döneminde demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen gibi sektörlerden gelen belirli GTİP kodları kapsam dahilindedir. Nihai rejimle birlikte bu ürün grupları için doğrulanmış emisyon verilerinin beyanı ve CBAM sertifikalarının yıllık olarak teslimi zorunlu hale gelecektir.
İhracatçıların, tedarik zincirlerinden gömülü emisyon verilerini toplaması, AB’nin yayınladığı yöntemlere göre hesaplama yapması ve CBAM Portalı üzerinden raporlama süreçlerini yönetmesi gerekir.
CBAM raporlamasına ne zaman ve nasıl hazırlanmalıyım?
CBAM raporlaması için ilk adım, ihracat yaptığınız ürünlerin GTİP kodlarına göre SKDM kapsamında olup olmadığını tespit etmektir.
Ardından, tesis bazında enerji tüketimi, proses emisyonları ve hammadde verilerini toplayarak gömülü emisyon hesaplamasına uygun bir veri yapısı oluşturmanız gerekir. Geçiş döneminde raporlama, AB'nin yayınladığı geçici yöntemlere göre üçer aylık dönemler halinde CBAM Portalı üzerinden yapılır.
Kalıcı rejim başlamadan önce, kullanılan emisyon verilerinin bağımsız doğrulama süreçlerine (MRV, ISO 14064 vb.) entegre edilmesi ve tedarikçi sözleşmelerinde veri paylaşım yükümlülüklerinin tanımlanması önerilir.
